Ankona, łokieć i Święty Cyriak

ancona

Kiedy spytałam mojego przyszłego włoskiego męża L. gdzie mieszka, odpowiedział mi, że koło Ankony… szczerze mówiąc nie bardzo rozjaśnił mi sytuację. Powiedzmy – pomyślałam tak – niewielkie miasto, mniej więcej po środku buta, ale nic więcej nie wiedziałam. Być może Wam też mało mówi hasło Ankona, dlatego zapraszam, przeczytajcie, ja już się doinformowałam, mam do Ankony 20 minut pociągiem, więc co jakiś czas lubię ją odwiedzić.

Miasto położone jest amfiteatralnie na  górzystym przylądku (m.in. Monte Conero 572 m n.p.m.), założyli je w IV wieku p.n.e. Grecy, później dostało się we władanie Rzymu. Od połowy V wieku biskupstwo, w V–VI wieku pod panowaniem Ostrogotòw, a w VI–VIII wieku – Bizancjum. Od końca VIII w. Ankona była pod władzą papiestwa,  lata 1210-1798 to czasy Marchii Ankońskiej, jednej z czterech prowincji Państwa Kościelnego (tereny dzisiejszego regionu Marche), od 1860 Ankona weszła w skład Królestwa Włoch.

Obecnie duży port handlowy, rybacki i wojenny, stolica regionu Marche, ośrodek administracyjny prowincji Ankona.

Z czasów greckich zachowała się nazwa miasta: Ἀγκών, ankòn, co oznacza łokieć (ze względu na kształt wybrzeża),  z czasòw rzymskich mamy wzniesiony w latach 100-106 łuk triumfalny cesarza Trajana (prawdopodobnie Apollodorosa z Damaszku) i amfiteatr. Nad nimi, na wzgórzu Monte Guasco gòruje romańsko-bizantyjska katedra San Ciriaco (XI–XIII w., z fragmentami starożytnymi i wczesnochrześcijańskimi).

Łuk Trajana widziany spod łuku Klemensa XII (L.Vanvitelli), w tle katedra San Ciriaco.(zdj.wiki)

Zazwyczaj będąc w nowych miejscach zastanawiam się nad nazwami ulic i wezwaniami kościołów. Kiedy mamy do czynienia z najpopularniejszymi: Santa Maria, czy San Giovanni sprawa jest prosta. Ale kim był np. San Ciriaco???

Po polsku w sieci nie znalazłam o nim nawet najmniejszej wzmianki, (jeśli coś znajdziecie, dajcie znać!). Zresztą nic dziwnego, nawet hasło Ankona w polskiej wersji we wszystkowiedzącej WIKI jest pełne błędów, a Katedrę w Ankonie wymienia bez wezwania (zapewne autor hasła nie mógł zidentyfikować  św. Cyriaka) zaraz będę po nim poprawiać!

Zatem, według włoskiej i angielskiej wiki (a ta za portalem catholic online) San Ciriaco czyli Święty Cyriak urodził się w Jerozolimie, pierwotnie zwał się Judasz. Stał się rabinem miejscowej synagogi. W roku 326, cesarzowa Helena, matka Konstantyna I udała się do Jerozolimy, by odnaleźć Krzyż, na którym został ukrzyżowany Chrystus. Tu dowiedziała się, że Rabin Judasz znał miejsce, gdzie został schowany Krzyż. Judasz nie chciał ujawnić tej informacji, ale po sześciu dniach więzienia, bez jedzenia i wody, zmiękł i zdradził cesarzowej tajemnicę. Święto odnalezienia Krzyża Kościół obchodzi 3 maja.

Po tych wydarzeniach Judasz przyjął chrześcijaństwo, został ochrzczony w obecności Heleny i przyjął imię Cyriak (od greckiego „poświęcone Panu”). Dzięki zasłudze w odnalezieniu Krzyża i przekazaniu go chrześcijanom nadano mu przydomek „znalazcy Krzyża”. Następnie Cyriak aktywnie zajął się szerzeniem Ewangelii. W 327r. Sylwester I wyświęcił go na biskupa Jerozolimy. Według tradycji św. Cyriak po swoim nawróceniu, wybrał się na pielgrzymkę do Rzymu. Podczas podróży trafił do Ankony, gdzie zatrzymał się na wiele lat i został tam wyświęcony na pierwszego biskupa tego miasta; następnie wrócił do Palestyny, gdzie w 363r. za Juliana Apostaty (cesarza, który odrzucił religię chrześcijańską, powracając do dawnych kultów rzymskich) został uwięziony i torturowany. Męczeństwo odbyło się 1 maja w Jerozolimie. Także matkę Cyriaka torturowano i spalono tego samego dnia. Oboje zostali pochowani u stóp Golgoty. Biorąc pod uwagę związek św. Cyriaka z odnalezieniem Krzyża, Kościół katolicki ustalił datę jego wspomnienia liturgicznego na 4 maja, dzień po święcie Znalezienia Krzyża Świętego.

Saint quirico.jpg

Męczeństwo św. Cyriaka (zdj.catholic online)

W dniu 8 sierpnia 418r. ciało św. Cyriaka przeniesiono z Palestyny do Ankony. Zostało umieszczone w katedrze św Szczepana dzięki interwencji Galii Placydii; Kiedy w 1097r. kościół San Lorenzo na wzgórzu Guasco, został ogłoszony nową katedrą Ankony przeniesiono tam szczątki św. Cyriaka; po kilku dekadach kościół zmienił wezwanie z San Lorenzo na San Ciriaco. Ciało św. Cyriaka wystawione jest do dziś w krypcie Katedry w Ankonie.

Znalezione obrazy dla zapytania san ciriaco ancona
Katedra San Ciriaco (zdj. cittacapitali.it)

Dziś na pamiątkę św. Cyriaka urządzany jest wielki targ, tzw. Fiera di San Ciriaco, trwa od 1-4 maja.

Więcej o samej Ankonie i jej zabytkach w artykule Ankona część 2. Vanvitelli i Tycjan.

 


9 thoughts on “Ankona, łokieć i Święty Cyriak

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s